D. Doncowa, Poker z rekinem, przeł. D. Blank. Katowice: Videograf II 2009, 301 s. (Seria z Kobrą).

Poker z rekinem Darii Doncowej to druga powieść z cyklu o przygodach Eulampii Romanowej, przez przyjaciół zwanej Lampą. W pierwszej części (Manikiur dla nieboszczyka) przygarnięta przez Katię niedoszła ofiara samobójstwa, z mdłej, chorowitej i niezadowolonej z życia Eufrozyny staje się pełnoprawnym członkiem nietuzinkowej rodzinki zapracowanej pani chirurg, szybko odnajduje swoje miejsce i pomaga rozwikłać sprawę porwania Katii. W kolejnej książce Eulampia podejmuje się odszukać Ksienię Fiediną, żonę bogatego biznesmena Olega Pisiemskiego, pacjenta i znajomego Katii. Tajemnicze zachowanie Ksieni, poprzedzające jej odejście, nie daje spokoju mężowi, który postanawia się dowiedzieć, dla kogo go porzuciła. W tym celu zatrudnia Eulampię, jest bowiem przekonany, że milicja zlekceważyłaby zgłoszenie o zaginięciu niewiernej żony. Niebagatelne honorarium w wysokości dziesięciu tysięcy dolarów dodaje Lampie skrzydeł. W myślach kupuje już nową zmywarkę do naczyń i jedzie do Paryża… Nie jest profesjonalistką, ale po przeczytaniu setek kryminałów zawód detektywa nie ma przed nią żadnych tajemnic.

Eulampia skrupulatnie wyświetla wszystkie kontakty Ksieni, rozmawia z koleżankami ze studiów, składa wizytę jej rodzinie na wsi, poznaje brata mieszkającego w Moskwie. Prosta z pozoru sprawa coraz bardziej się wikła. Przeszłość eksżony Pisiemskiego jest niejednoznaczna, pełna dziwnych zdarzeń i znajomości. Morderstwa, w które Lampa zostaje wplątana, nie ułatwiają jej zadania. W dodatku przyjmuje kolejne zlecenie: na prośbę znanego producenta filmowego zgadza się znaleźć sprawcę zabójstwa, o które oskarżony został jego syn. Dzielna detektyw ma pełne ręce roboty, niestrudzenie dąży do prawdy i nie zdaje sobie sprawy, że grozi jej niebezpieczeństwo. Podążając tropem nieosiągalnej Ksieni i nieuchwytnego zabójcy, wplątana w wir wydarzeń, chwyta cieniutkie niteczki wiodące do rozwiązania zagadki i wpada prosto w… objęcia mordercy.  

Jak zwykle w książkach Doncowej przypadek goni przypadek, szybkie tempo akcji i barwny korowód postaci przyprawiają o zawrót głowy. Lampa odwiedza wiele miejsc w Moskwie: prywatne uczelnie, agencję towarzyską, ekskluzywny salon fryzjerski, eleganckie restauracje i McDonaldy, hotel dla czeczeńskich uchodźców. Podróżuje metrem, taksówką, pociągiem podmiejskim, biega po oblodzonych ulicach miasta. Jednocześnie obarczona domowymi obowiązkami, robi zakupy, gotuje, wyprowadza psy, przygotowuje się do rodzinnej przeprowadzki i ma oko na Walentynę, nową podopieczną Katii. Przed naszymi oczami przewija się rosyjska codzienność, z którą zmaga się Eulampia, opowiedziana z dużą dozą humoru, co nie znaczy, że nieprawdziwie. Rosja to kraj kontrastów: bieda i nędza sąsiadują z niewyobrażalnym bogactwem, uczciwość z oszustwem, za pieniądze można kupić wykształcenie, dziewczynę do towarzystwa, nawet zaświadczenie o śmierci. Można też oczywiście zabić. Ale według Doncowej los może spłatać w życiu niejednego figla, fortuna kołem się toczy. Będąc dziś biednym i nikomu nieznanym, jutro można stać się bogatym i sławnym. 

Poker z rekinem to niesamowita historia kryminalna, pełna zabawnych sytuacji i oryginalnych bohaterów, na czele z sympatyczną, niefrasobliwą Eulampią. Wartka fabuła porywa czytelnika, i choć szybko można domyślić się finału, po drodze czeka wiele niespodzianek. Wiedząc z góry, że wszystko skończy się dobrze, możemy spokojnie oddać się lekturze, nie denerwując się, że Lampę spotka coś złego. Czy to źle? Bajkowa sceneria jeszcze nikomu nie zaszkodziła. To wyróżnik powieści Doncowej. Jej wielbiciele będą zachwyceni. Ja też do nich należę.

Aleksandra Stronka

Piszę bajki dla dorosłych - wywiad z Darią Doncową