Sherlock Holmes. Początki naprawdę mroczne

30.01.2012

A. Lane, Młody Sherlock Holmes. Zabójcza chmura, przeł. D. Cieśla-Szymańska, Warszawa: WAB 2011, 304 s.

KUP W KSIĘGARNI ZwB

Powieść brytyjskiego pisarza, dziennikarza i scenarzysty Andrew Lane'a Młody Sherlock Holmes. Zabójcza chmura od razu skojarzyła mi się z tytułem serialu emitowanego właśnie na kanale Ale kino+. Podobna jest atmosfera: niepokojąca, chwilami przygnębiająca i mroczna. Ta sama silna świadomość pleniącego się w świecie zła, trudów życia, problemów osobistych, niedostatku miłości, samotności, zagubienia, niepewności. I podobna postać głównego bohatera, starającego się zrozumieć świat za pomocą logiki, dedukcji, racjonalnego myślenia. Z tym że o ile serial skierowany jest do widzów dorosłych, to docelowym odbiorcą powieści Zabójcza chmura jest nastolatek.

Któż z odwiedzających strony ZwB miłośników kryminału nie zna postaci Sherlocka Holmesa?! Któż nie czytał lub nie widział ekranizacji którejś z czterech powieści lub rozlicznych opowiadań Artura Conan Doyle'a?! Zapewne każdy z nas spotkał już kiedyś genialnego detektywa i jego nieodłącznego pomocnika, doktora Watsona. Któż jednak może z czystym sumieniem powiedzieć, że wie coś więcej o młodości samego Holmesa? O jego rodzinie, krewnych, latach szkolnych? Sądzę, że nieliczni. Conan Doyle poświęcił bowiem tym tematom naprawdę skromne wzmianki. Z tych właśnie mozolnie zebranych okruchów Andrew Lane próbuje zbudować spójny, sensowny obraz młodości przyszłego słynnego detektywa. Lane, znany z powieści opartych na serialu Doktor Who, jest niewątpliwie fanem Sherlocka Holmesa. Swoim nowym cyklem próbuje wypełnić lukę w życiorysie sławnego detektywa. Po lekturze Zabójczej chmury mogę stwierdzić, że udaje mu się to naprawdę nieźle. Oto bowiem przed naszymi oczami z dużą pieczołowitością zostaje odmalowany obraz czasów, w których żył czternastoletni Holmes. Poznajemy jego najbliższe otoczenie, fakty z życia szkolnego i rodzinnego, brata Mycrofta, stryjostwo mieszkające na prowincji. Poznajemy jego pierwsze próby detektywistyczne, z pewnym trudem zawierane przyjaźnie, pierwszą młodzieńczą miłość. Andrew Lane stara się wykorzystywać nawet najdrobniejsze wzmianki Conan Doyle'a poruszające temat przeszłości jego najbardziej znanego bohatera. Nic zatem dziwnego, że znaczną rolę w omawianej opowieści zajmują pszczoły. Pojawiają się też środki odurzające uzyskiwane z opium, na których działanie zwraca uwagę młody Sherlock.

Lane dobrze oddaje charakter i cechy osobowości przyszłego detektywa. Wskazuje na możliwe przyczyny jego zamknięcia się w sobie, samotności, na takie stopniowo rozwijające się cechy, jak czasami mogąca przynieść zgubne efekty pewność siebie, skłonność do popisywania się, jakaś doza arogancji. Uwypukla poczucie dumy Sherlocka, a nawet odczuwanie przez niego wyższości z powodu bycia obywatelem imperium brytyjskiego. Czternastoletni chłopak wydaje się starszy, poważniejszy, bardziej zamyślony i zagubiony niż jego rówieśnicy.

Mroczny spisek tajemniczego francuskiego barona, w którego zniweczeniu ma udział Holmes, jest odpowiednio zagmatwany. Śledzenie sposobu rozwiązania detektywistycznej zagadki przez Holmesa jest intrygujące. Być może trochę rozczarowuje liczba nader szczęśliwych przypadków, które zdają się wyjątkowo szczodrze działać na korzyść naszego bohatera. Można by nawet wysnuć wniosek, że sama logika i dedukcja, niewspierane przez solidną dawkę szczęścia, na niewiele się w życiu zdadzą.

Zabójcza chmura jest ciekawą lekturą, ma klimat świetnie wpasowujący się w ten nam znany z opowieści o dojrzałym Sherlocku Holmesie. Może być niezłą zachętą do sięgnięcia przez młodego czytelnika do bogatej twórczości Artura Conan Doyle'a. Akcja szybko nabiera tempa. Zagadki są intrygujące, podobnie jak niektóre postacie pojawiające się u boku głównego bohatera. Opublikowaną po raz pierwszy w 2010 roku powieść oceniam więc jako bardzo dobry początek cyklu. Miejmy nadzieję, że zostaną przetłumaczone również następne jego tomy: Red Leech (2010), Black Ice (2011) oraz Fire Storm (2011).

Damian Kopeć

 

Książki A. C. Doyle'a na ZwB

KUP W KSIĘGARNI ZwB